Ryczałt energetyczny – co warto wiedzieć?
Ryczałt energetyczny jest dodatkiem pieniężnym przyznawanym na pokrycie kosztów związanych z użytkowaniem energii elektrycznej, a także gazu. Przysługuje on:
- kombatantom i osobom uprawnionym,
- żołnierzom zastępczej służby wojskowej, którzy byli przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz zakładach pozyskiwania rud uranowych, a także w batalionach budowlanych,
- wdowom i wdowcom (ze statusem emeryta lub rencisty), którzy pozostali po kombatantach i innych osobach uprawnionych,
- wdowom po żołnierzach przymusowo zatrudnianych, które pobierają emeryturę lub rentę.
Od 1 marca 2026 r. wysokość ryczałtu energetycznego wyniesie 336,16 zł miesięcznie (do 28 lutego 2026 r. wynosi ona 312,71 zł) . Kwota ta jest wypłacana wraz z emeryturą lub rentą. Nie ma kryterium dochodowego, więc każdy emeryt lub rencista spełniający wspomniane wymogi może z niego skorzystać. Nie ma znaczenia aktualna sytuacja finansowa czy wysokość pobieranych świadczeń. Co ważne, ta kwota nie jest opodatkowana.
Dokumenty niezbędne do złożenia wniosku o ryczałt energetyczny
Aby otrzymać ryczałt energetyczny, w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych złóż stosowny wniosek. Możesz go pobrać ze strony ZUS-u lub odebrać w placówce. Do wniosku dołącz:
- decyzję szefa Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych:
- wskazującą okresy działalności kombatanckiej lub represji (w przypadku kombatantów lub osób represjonowanych);
- potwierdzającą uprawnienia członka rodziny po kombatancie (w przypadku wdów i wdowców);
- zaświadczenie Wojskowej Komisji Uzupełnień zawierające okres i rodzaj przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej (w przypadku żołnierzy zatrudnionych przymusowo);
- zaświadczenie właściwego organu wojskowego (w przypadku wdów po żołnierzach zatrudnionych przymusowo).
Nie ma określonych ram czasowych, w których można złożyć wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami. Jest to dużym ułatwieniem dla emerytów i rencistów oraz osób uprawnionych do jego otrzymywania.
Pamiętaj! Jeśli masz przyznane prawo do ryczałtu energetycznego, nie musisz składać wniosku do ZUS każdego roku. Dodatek zostanie wypłacony automatycznie razem z Twoim świadczeniem. Wniosek musisz złożyć jedynie w sytuacji, gdy dopiero został Ci przyznany status kombatanta lub osoby represjonowanej bądź masz prawo do ryczałtu energetycznego, ale nie był on przez Ciebie pobierany.
Czy emeryci mogą ubiegać się o bon energetyczny w 2026 r. ?
Nie, emeryci nie mogą ubiegać się w 2026 r. o bon energetyczny, gdyż Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zdecydowało się na kontynuację programu. Planowane jest jednak wprowadzenie nowej dopłaty, najwcześniej w 2027 r. Według projektu program ma funkcjonować przez minimum 5 lat. W jego ramach będzie możliwe uzyskanie wsparcia finansowego (w formie bonu energetycznego) w kwocie 1 200 zł rocznie na pokrycie części rachunków za prąd i ogrzewanie. Będzie ona wypłacana w czterech ratach po 300 zł co trzy miesiące.
Nowy program będzie przeznaczony dla kobiet, które ukończyły 60 lat oraz mężczyzn po 65. r.ż., którzy:
- osiągają miesięczny dochód nie przekraczający 2 525 zł brutto na osobę,
- mieszkają w budynkach ogrzewanych indywidualnie np. piecem na olej opałowy lub węgiel.
Jednak na wdrożenie nowego programu wsparcia seniorów trzeba będzie jeszcze poczekać.
W 2026 r. funkcjonuje jedynie bon ciepłowniczy. To świadczenie pieniężne wspierające gospodarstwa o niskich dochodach – nie przekraczających 3 272,69 zł na osobę w przypadku gospodarstw jednoosobowych oraz 2 454,52 zł na osobę dla gospodarstw wieloosobowych. Mogą ubiegać się o niego m.in. emeryci, którzy korzystają z ciepła pozyskiwanego z systemu ciepłowniczego dostarczanego przez przedsiębiorstwo energetyczne. Wymogiem jest także, aby jednostkowa cena ciepła wynosiła powyżej 170 zł/GJ netto. Od jej wysokości zależy kwota wsparcia, która wynosi od 1 000 zł do 3 500 zł.
Dodatek na prąd dla osób korzystających z respiratora lub koncentratora tlenu – ile wynosi?
Dodatek na prąd w ramach pokrycia części kosztów energii elektrycznej w związku z korzystaniem z koncentratora tlenu lub respiratora wynosi 100 zł miesięcznie. Okres refundacji nie może być krótszy niż 3 miesiące ani dłuższy niż 6 miesięcy. Łączna wysokość pomocy wynosi więc od 300 zł do 600 zł.
Dofinansowanie energii elektrycznej to część programu „Obszar E – Aktywny Samorząd”. Jego głównym celem jest zwiększenie niezależności oraz szans na aktywizację społeczną i zawodową dzięki poprawie dostępności do wentylacji domowej dla osób, które jej potrzebują.
Dodatek do prądu dla niepełnosprawnych przysługuje także emerytom z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności korzystających z koncentratora tlenu lub respiratora jako formy leczenia w ramach:
- domowego ośrodka leczenia tlenem,
- ośrodka wentylacji domowej,
- opieki długoterminowej domowej dla pacjentów wentylowanych mechanicznie,
- opieki poradni, ośrodka lub zespołu domowego leczenia tlenem,
- opieki lekarza specjalisty, który zlecił stosowanie urządzenia.
Ważne! Nabór wniosków o przyznanie dodatku do energii elektrycznej dla osób niepełnosprawnych rozpoczął się 16 lutego 2026 r. i potrwa do 30 listopada 2026 r. Wypłata pierwszych środków ruszy najwcześniej w II kwartale bieżącego roku.
Wniosek należy złożyć przez System Obsługi Wsparcia (SOW) lub w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie bądź Miejskim Centrum Pomocy Rodzinie – w zależności od tego, kto jest operatorem programu.
Na jaką dodatkową pomoc finansową mogą liczyć emeryci w 2026 r.?
Emerytom przysługuje tzw. trzynastka, czyli dodatkowe roczne świadczenie. W 2026 r. wyniesie ono 1 978,49 zł brutto (kwota po waloryzacji). Jednak to, ile emeryci otrzymają na rękę, zależy od wysokości składek i podatków, które są potrącane. Przykładowo, w przypadku świadczenia w wysokości 1 878,91 zł brutto (1 709,81 zł netto) uprawniona do niego osoba otrzyma 1 978,49 zł brutto (1 800,43 zł netto). Jeśli aktualna emerytura to 2 500 zł brutto (2 275,00 zł netto), to po waloryzacji jej wysokość wyniesie 2 632,50 zł brutto (2 379,57 zł netto).
- w przypadku, gdy podstawowe świadczenie wynosi maksymalnie 2 500 zł brutto – otrzymują pełną kwotę 1 558,83 zł netto,
- w przypadku, gdy podstawowe świadczenie wynosi powyżej 2 500 zł brutto – otrzymują kwotę z potrąconą zaliczką na podatek dochodowy w wysokości 12%.
Dodatkowym wsparciem jest także „czternastka” dla osób osiągających najniższe dochody. Emerytom otrzymującym świadczenie nie wyższe niż 2 900 zł brutto, przysługuje prawo do pełnej kwoty emerytury (w 2026 r. to 1 978,49 zł brutto). Powyżej tego limitu obowiązuje zasada, że jego przekroczenie o 1 zł pomniejsza należne świadczenie o taką samą kwotę.
Źródła
- https://www.gov.pl/web/krus/ryczalt-energetyczny
- https://www.zus.pl/swiadczenia/dodatki-do-swiadczen-emerytalno-rentowych/ryczalt-energetyczny
- https://www.portalsamorzadowy.pl/gospodarka-komunalna/1200-zl-na-rachunki-rzad-wyplaci-jednorazowa-pomoc-na-energie,645091.html?mp=promo
- https://www.gov.pl/web/energia/informacje-o-bonie-cieplowniczym
- https://globenergia.pl/ile-zaplacisz-za-prad-w-2026-roku-koniec-mrozenia-cen-energii-co-zrobic-aby-zaplacic-mniej/